Kruisverheffing
In Exaltatione sanctae Crucis
De Heilige Kruisverheffing is een feest in de liturgie van de Rooms-Katholieke Kerk en de Orthodoxe Kerk. Op deze dag wordt het Heilig Kruis herdacht, dat gebruikt werd bij de kruisiging van Jezus. Terwijl Goede Vrijdag de Passie herdenkt, eert dit feest het Heilig Kruis zelf als instrument van verlossing. De datum valt bij de katholieke en een deel van de orthodoxe kerken op 14 september en een ander deel van de orthodoxen viert het in lijn met de juliaanse kalender op 27 september.
Men dient een onderscheid te maken tussen de overgeleverde kruisvinding door Helena rond 325 en de overgeleverde Kruisverheffing door Herakleios rond 628. De Kruisvinding werd eeuwenlang op 3 mei gevierd. Later zijn de twee feesten samengevoegd op 14 september, de oorspronkelijke feestdag van de Kruisverheffing. De begripsverwarring is begrijpelijk maar het is belangrijk dat er twee verschillende gebeurtenissen rondom het Heilig Kruis op 14 september worden gevierd.
Het Heilig Kruis werd - naar overgeleverde verhalen - gevonden door Sint-Helena, de moeder van Constantijn de Grote. Omstreeks 324 maakte zij een pelgrimstocht naar Jeruzalem en liet opgravingen doen. Daarbij zou, behalve de kruisvinding, ook de grafkelder ontdekt zijn. Hierover werd voor het eerst bericht in 325 door Eusebius van Caesarea. Uit de 4e eeuw stammen ook de verslagen van bisschop Cyrillus van Jeruzalem, Ambrosius van Milaan, Socrates Scholasticus en Theodoretus van Cyrrhus. Uit het jaar 383 is er een verslag van de religieuze Egeria bewaard, die een bedevaart naar Jeruzalem maakte.
Eerstvolgende datum
Lezingen bij de mis
Elk jaar
- Eerste lezing
- Nm 21:4b-9
- Antwoordpsalm
- Ps 78:1bc-2, 34-35, 36-37, 38
- Tweede lezing
- Phil 2:6-11
- Evangelieacclamatie
- Hier niet beschikbaar
- Evangelie
- Jn 3:13-17